Dierenwelzijn en -gezondheid

Dierenwelzijn en –gezondheid

De Alliantie Verduurzaming Voedsel zoekt naar een optimale balans tussen het bevorderen van het dierenwelzijn en het verbeteren van milieu-efficiëntie. We streven ernaar de vraag naar duurzamer vlees in de gehele keten én bij de consument te vergroten. 

Dierenwelzijn bevorderen

Nederland heeft een grote veestapel en produceert veel vlees. Driekwart van het Nederlandse vlees belandt na transport in het buitenland, deels als levende have. Bevorderen van het welzijn en de gezondheid van landbouwhuisdieren begint met nagaan in hoeverre ze natuurlijk gedrag kunnen vertonen, of ze vrij zijn van dorst, honger, stress, ziektes en verwondingen en of ze voldoende ruimte hebben. De biologische kennis daarover is in EU-verband vertaald in een welzijnsmodel met ‘vijf vrijheden voor het dier’. Maatregelen tijdens het transport zijn bijvoorbeeld zorgen voor meer ruimte, kortere afstanden en minder stress; maatregelen in het bedrijf zijn onder meer groepshuisvesting voor zeugen, weidegang of comfortabele stallen voor runderen en kiezen voor trager groeiende kippenrassen. Veehouders houden hun dieren goed in de gaten. Zieke dieren moeten op tijd een medische behandeling krijgen en de zwakke dieren in een groep voldoende ruimte om te eten en te drinken. Aandacht voor dierenwelzijn en –gezondheid levert de boer ook iets op. Koeien die zich goed voelen geven meer melk en aan een gezond varken zit meer vlees. Het exact meten van dierenwelzijn is lastig, maar hierover wordt veel onderzoek gedaan in Nederland en daarbuiten. 

Zoeken naar een optimale balans

Van meest verkochte voedselproducten met een duurzaamheidskeurmerk staat vlees in 2015 op de tweede plek, na houdbare producten als koffie, thee en chocolade.

Dierenwelzijn is een van de vele duurzaamheidsthema’s, naast onder andere water, energie en klimaat.  Maatregelen om het dierenwelzijn te bevorderen, zoals meer ruimte, een langer leven en daardoor meer voer, kunnen nadelig uitpakken voor een van de andere duurzaamheidsthema’s. 

Ons land stelt hoge, wettelijk eisen aan de veehouderij en de sector zelf hanteert hoge, bovenwettelijke standaarden. Ten opzichte van andere vlees producerende landen zijn de eisen aan dierenwelzijn hier zeer hoog en is de productie toch zeer efficiënt. Tegelijkertijd is de Nederlandse consument, burger en omwonende in productiegebieden kritisch. Innovatie en techniek kunnen helpen de sector duurzamer te maken, bijv. door emissies te beperken of diergezondheid beter te controleren. Maar in deze innovatie moet goed rekening gehouden worden met maatschappelijke zorgen en een vraag om meer transparantie. De Alliantie Verduurzaming Voedsel wil de duurzaamheid vergroten door te zoeken naar een nieuwe, optimale balans, waarbij zowel het dierenwelzijn als het milieu er op vooruitgaan. Hierbij hoort ook dat consumenten toegang hebben tot een lekker, gezond en gevarieerd aanbod aan vegetarische alternatieven, in supermarkt, horeca en catering.

Meerkosten voor de consument verlagen

Van een scharrelkip worden vaak alleen de filets en misschien de poten verkocht met een keurmerk. Naar de andere delen is weinig vraag. Die worden als gewone kip verhandeld voor een gewone prijs, zonder opslag. De kosten van het keurmerk zitten helemaal in de prijs van de filets en de poten. De Alliantie Verduurzaming Voedsel wil deze meerkosten voor de consument verlagen. Dat kan door de vraag naar duurzaam vlees te vergroten bijvoorbeeld onder cateraars, horeca-ondernemers en vleesverwerkers. Als de makers van nuggets, salades en maaltijden ook scharrelkip inkopen, dan kan de prijs in de supermarkt omlaag. Stimuleren van vraag en aanbod doen we samen met de Uitvoeringsagenda Duurzame Veehouderij in het nieuwe programma Meat NL.

Daarnaast streeft de Alliantie naar meer duidelijkheid in het keurmerkenlandschap. Wat betekenen verschillende keurmerken, op welke thema’s scoren ze beter en minder goed, en welke keurmerken zijn robuust en betrouwbaar? Zo wordt het voor zowel bedrijven als consumenten makkelijker om te kiezen voor duurzamer vlees.

Keurmerken in dit thema:

Bekijk alle keurmerken