Voedselverspilling gebeurt ook thuis: in 2025 gooide een Nederlander gemiddeld 25,5 kilo vast voedsel weg, blijkt uit de cijfers van het Voedingscentrum. Brood, groente en fruit verdwijnen het vaakst in de afvalbak. Volgens Milieu Centraal gaat er per persoon zo’n 100 euro per jaar mee de container in. De grond, het water en de energie voor dat eten zijn dan voor niets gebruikt. Door op maat in te kopen, eten goed te bewaren en de datum op de verpakking goed te lezen, voorkom je veel van die verspilling.
Wat telt als voedselverspilling?
Het Voedingscentrum spreekt van voedselverspilling als eten dat voor mensen is gemaakt niet door mensen wordt gegeten. Daarbij maakt het niet uit of je het product voor of na de houdbaarheidsdatum weggooit. Ook als het al bedorven was, telt het mee.
Niet-eetbare delen tellen niet mee. Denk aan:
- schillen en stronken
- kaaskorsten en eierschalen
- koffiedik en theeresten
- botten en graten
Hoeveel voedsel verspillen we in Nederland?
Over de hele keten gaat er in Nederland zo’n 1,6 miljard kilo voedsel per jaar verloren, schat het Voedingscentrum. Dat is ongeveer een vijfde van al het eten dat voor Nederlanders is gemaakt of ingevoerd. Consumenten gooien daarvan 37 procent weg, de rest verdwijnt elders in de keten. Wereldwijd ligt het aandeel nog hoger: de Rijksoverheid gaat uit van zo’n 30 procent van al het voedsel.
Thuis zijn het al jaren dezelfde vijf productgroepen die we het meest weggooien. De cijfers voor 2025, per persoon per jaar:
|
Productgroep |
Weggegooid per persoon (2025) |
|
Brood |
4,3 kilo |
|
Groente |
3,6 kilo |
|
Fruit |
3,5 kilo |
|
Aardappel(producten) |
1,9 kilo |
|
Zuivel |
1,9 kilo |
Volgens het Voedingscentrum komt die 25,5 kilo neer op 7 procent van alle gekochte voeding, een aandeel dat sinds de eerste metingen steeds kleiner is geworden. Drinken telt apart: in 2022 goot een Nederlander gemiddeld 64,4 liter drank door de gootsteen. Huishoudens met (jonge) kinderen gooien per huishouden het meeste weg, al verspillen ze per persoon minder dan kleine huishoudens. Veel mensen schatten hun eigen verspilling lager in dan die werkelijk is.
Het effect van voedselverspilling op het milieu
Elke boterham in de afvalbak heeft al een hele weg afgelegd: het graan is verbouwd, het brood gebakken, verpakt, vervoerd en verkocht. Hoe later in die keten eten wordt weggegooid, hoe groter de schade, omdat er dan meer stappen voor niets zijn gezet. Het Voedingscentrum rekent voor wat de gemiddelde verspilling thuis per persoon per jaar kost:
- 58 kilo CO2-equivalent aan broeikasgassen
- 51 m² landbouwgrond
- 1 m³ water
Voor heel Nederland is dat zo’n 1 miljard kilo CO2-equivalent per jaar. Minder weggooien betekent ook dat er minder geproduceerd hoeft te worden. Volgens het Voedingscentrum komt daardoor landbouwgrond vrij voor biologische teelt, een teeltwijze die per kilo product meer grond nodig heeft.
Het verschil tussen THT en TGT op de verpakking
Veel eten belandt in de afvalbak omdat de datum verstreken is, terwijl het nog prima te eten is. Op verpakkingen staan twee soorten houdbaarheidsdatums met een andere betekenis, legt het Voedingscentrum uit:
|
Wat er op de verpakking staat |
Wat het betekent |
Wat je doet na de datum |
|
Ten minste houdbaar tot (THT), bijvoorbeeld op brood en zuivel |
De fabrikant garandeert de kwaliteit tot die datum. Het veiligheidsrisico daarna is klein. |
Kijk, ruik en proef. Smaakt het goed, dan eet je het op. Lang houdbare producten gaan soms nog maanden mee. |
|
Te gebruiken tot (TGT), bijvoorbeeld op vers vlees, verse vis en voorgesneden groente |
Na die datum kunnen er bacteriën op groeien waar je ziek van wordt. |
Niet meer eten. Eet het daarom uiterlijk op de datum op of vries het voor die tijd in. Heb je het voor de datum bereid, dan blijft het afgesloten in de koelkast nog 2 dagen goed. |
De datum geldt zolang de verpakking dicht is. Is die open, volg dan het bewaaradvies op de verpakking.
Minder verspillen in je eigen keuken
Thuis voorkom je verspilling op drie momenten: bij het boodschappen doen, bij het koken en bij het bewaren. Het Voedingscentrum en Milieu Centraal geven daarvoor dezelfde basis:
- Kijk voordat je boodschappen gaat doen in je koelkast en voorraadkast wat er nog ligt en wat als eerste op moet.
- Maak een weekmenu en zet de hoeveelheden op je boodschappenlijstje. Weet je niet zeker of je thuis eet, plan dan iets met producten die lang goed blijven.
- Weeg pasta, rijst en couscous af voor het aantal mensen dat mee-eet, in plaats van op gevoel te scheppen.
- Zet open verpakkingen en restjes op een vaste plek vooraan in de koelkast, zodat je ze ziet.
- Vries brood, groente en overgebleven maaltijden in voordat ze over de datum gaan.
Hoe je restjes verwerkt, invriest of weggeeft, lees je in de vier tips tegen voedselverspilling. Meer over plannen vanaf het boodschappenlijstje vind je in de vijf tips om voedselverspilling tegen te gaan.
Nederland wil de voedselverspilling in 2030 halveren
Nederland heeft zich verbonden aan het VN-doel om de voedselverspilling per persoon bij supermarkten en consumenten in 2030 te halveren ten opzichte van 2015, meldt het Voedingscentrum. Iedereen in de keten moet daaraan bijdragen, van bedrijven tot consumenten, schrijft de Rijksoverheid. De stichting Samen Tegen Voedselverspilling brengt daarvoor gemeenten, voedselfabrikanten, supermarkten en kennisinstellingen bij elkaar. Ze krijgt subsidie van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, aldus de Rijksoverheid.
De verspilling thuis is sinds 2015 sterk gedaald, maar is volgens het Voedingscentrum nog altijd hoger dan gewenst. In september is er elk jaar de Verspillingsvrije Week, meldt de Rijksoverheid. Je probeert dan één week lang geen eten weg te gooien en merkt snel bij welke producten dat bij jou het lastigst is.