Wat zijn peulvruchten en waarom zijn ze duurzaam?

Wat zijn peulvruchten en waarom zijn ze duurzaam?

Voor één kilo rundvlees is zo’n 25 kilo veevoer nodig en voor één kilo kip ongeveer 4 kilo, rekent Kenniscentrum Duurzaam Leven (voorheen Milieu Centraal) voor. Bij peulvruchten zit er geen dier tussen: je eet de zaden van de plant zelf. Bonen, linzen, kikkererwten, erwten en soja hebben van alle eiwitbronnen de laagste milieubelasting, schrijft het Voedingscentrum. Wat telt als peulvrucht, welke soort gebruik je waarvoor en wat krijg je binnen als ze vlees vervangen?

Wat zijn peulvruchten precies?

Peulvruchten zijn de zaden uit de peulen van vlinderbloemige planten. Je eet dus niet de peul, maar wat erin zit. Het Voedingscentrum rekent er onder meer bruine, witte en zwarte bonen toe. Ook kidneybonen, kievitsbonen, kapucijners, linzen, lupinebonen, kikkererwten, sojabonen en spliterwten staan op die lijst.

Niet elke plantkundige peulvrucht hoort in de keuken bij de peulvruchten. Sperziebonen, snijbonen, doperwten, peultjes en sugarsnaps eet je als groente. Zo rekent het Voedingscentrum ze ook. Pinda’s zijn officieel peulvruchten, maar horen bij de noten omdat hun samenstelling daar meer op lijkt. Edamame is wel een peulvrucht: dat zijn jonge sojabonen. Tofu, tempé en hummus zijn bewerkte peulvruchten.

Soorten peulvruchten en wat je ermee vervangt

In deze lijst met peulvruchten staan ze in vijf groepen. Per groep zie je hoe je ze koopt en welk vleesgerecht je ermee vegetarisch maakt.

Soort

Voorbeelden

Zo koop je ze

Vervangt op je bord

Bonen

bruine, witte, zwarte en kidneybonen

gedroogd, in blik, glas of stazak

het gehakt in een chili

Linzen

linzen

gedroogd of in blik

een deel van het gehakt in je pastasaus

Kikkererwten

kikkererwten, hummus, falafel

gedroogd, in blik of verwerkt tot hummus en falafel

de kip in een curry

Erwten

spliterwten

gedroogd

een vleesmaaltijd, met een stevige erwtensoep als hoofdgerecht

Soja

sojabonen, edamame, tofu, tempé

edamame vers of uit de diepvries, tofu en tempé kant-en-klaar

de kip in een roerbakgerecht

Uit glas, blik of stazak zijn peulvruchten al verhit, dus opwarmen is genoeg. Gedroogde peulvruchten kook je lang. Laat je ze eerst weken, dan scheelt dat al gauw 10 tot 20 minuten. Verse sojabonen kook je uit voorzorg 6 tot 8 minuten voor je ze eet. Peulvruchten zitten ook in kant-en-klare vegetarische burgers en balletjes, alleen zijn die verder bewerkt. Een overzicht vind je in onze top 10 van vegetarisch vlees.

Waarom geven peulvruchten minder milieudruk dan vlees?

Een groot verschil zit in het voer. Een dier eet veel meer voer dan het aan vlees oplevert. Het verbouwen en vervoeren van dat veevoer veroorzaakt volgens Kenniscentrum Duurzaam Leven veel CO2-uitstoot. Koeien en schapen stoten bij het verteren ook zelf broeikasgas uit. Bij peulvruchten valt die hele stap weg. Wil je genoeg eiwit binnenkrijgen, dan zijn peulvruchten en noten volgens het kenniscentrum de beste keuze voor het klimaat, terwijl rundvlees het slechtst scoort.

De plant zelf helpt ook mee. Bonen, kikkererwten en linzen halen met hulp van bacteriën bij hun wortels stikstof uit de lucht. Voor de teelt is daardoor geen stikstofkunstmest nodig, schrijft Kenniscentrum Duurzaam Leven op zijn pagina over vleesvervangers. Volgens het Voedingscentrum hebben peulvruchten weinig bestrijdingsmiddelen nodig en groeien ze ook op droge, schrale grond.

Bruine bonen, kapucijners en kievitsbonen komen onder meer uit Nederland, al is dat maar een klein deel van wat er in de winkel ligt. Kikkererwten komen uit Turkije, Rusland en Canada, linzen uit China, Canada of Turkije. De lage milieubelasting geldt volgens het Voedingscentrum voor alle soorten peulvruchten. En soja? De soja die de biodiversiteit schaadt, gaat naar veevoer. Voor sojaproducten die in Nederland te koop zijn om zelf te eten, zoals tofu en sojadrink, geldt dat niet.

Eiwitten en ijzer uit peulvruchten in plaats van vlees

Peulvruchten bevatten net als vlees eiwit, ijzer en vitamine B1. Volgens het Voedingscentrum eet je ze prima in plaats van vlees. Ze horen bij de onbewerkte vleesvervangers: je koopt ze als basisproduct, gedroogd of in blik, om er zelf een maaltijd van te maken. Let wel op twee dingen:

  • Peulvruchten bevatten geen vitamine B12. Eet je vegetarisch, dan haal je die volgens Kenniscentrum Duurzaam Leven uit zuivel en eieren.
  • Peulvruchten bevatten weinig van het aminozuur methionine, granen juist veel. Eet je ze samen in één maaltijd, zoals bonen met rijst, dan verbeter je de eiwitkwaliteit van die maaltijd.

Het Voedingscentrum adviseert minstens 250 gram peulvruchten per week, ongeveer twee kleine blikjes. Eet je geen vlees, dan is het advies 430 gram. Wissel daarbij af tussen soorten, want elke soort levert weer andere voedingsstoffen.

Zet deze week één vleesmaaltijd om

Je hoeft niet in één keer al het vlees te schrappen. Neem één maaltijd die je elke week eet en zet alleen die om. Staat er op maandag spaghetti bolognese op tafel, vervang dan de helft van het gehakt door linzen uit blik, die je alleen nog in de saus hoeft op te warmen. Smaakt de saus daarna wat vlak, dan helpen kruiden en specerijen. Welke bij welke keuken passen, lees je in onze tips om vegetarisch eten lekker te maken. Voelt die maandagmaaltijd na een paar weken vertrouwd, dan is de curry met kikkererwten in plaats van kip een logische tweede.

🌱 Lees verder

Meer over duurzaam eten