Wat doe je met drie kilo pruimen van je boom of een emmer bonen uit je moestuin? Fruit kun je wecken: je verhit het in een glazen pot die luchtdicht afsluit, zodat je het lang na de oogst nog eet. Groenten weck je thuis beter niet: die blancheer je en vries je in.
Volgens Kenniscentrum Duurzaam Leven gooit een Nederlander gemiddeld ruim 25 kilo voedsel per jaar weg. Groente en fruit zijn elk goed voor 14 procent van dat gewicht. Wil je fruit bewaren tot na het seizoen, dan is wecken een van de manieren om die voedselverspilling te beperken.
Het verschil tussen wecken, inmaken in azijn en invriezen
Het Voedingscentrum gebruikt wecken en inmaken als twee woorden voor hetzelfde: eten verhitten in een pot. Inmaken in azijn werkt anders: daar maakt het zuur het eten houdbaar.
|
Methode |
Hoe het werkt |
Geschikt voor |
|
Wecken |
Je verhit het eten in een glazen pot met rubberen ring, deksel en beugel. De meeste micro-organismen gaan dood en de lucht boven in de pot verdwijnt. |
Fruit |
|
Inmaken in azijn |
Het zuur maakt het eten langer houdbaar, omdat de meeste micro-organismen niet van een zure omgeving houden. |
Zure producten, zoals zure haring |
|
Invriezen |
Je bewaart het eten bevroren. Groente blancheer je eerst kort. |
Groente en vlees |
Groenten inmaken raadt het Voedingscentrum af
Het Voedingscentrum raadt af om zelf groente of vlees te wecken. De reden is de botulismebacterie. Die overleeft koken en groeit juist goed zonder lucht, dus een dichte pot groente is voor hem een ideale plek. Aan de kleur, geur of smaak merk je niets, terwijl de gifstof die hij maakt een dodelijke voedselvergiftiging kan veroorzaken.
Botulisme is in Nederland zeer zeldzaam. Toch noemt het Voedingscentrum in zijn uitleg over botulisme thuis ingemaakte groente, vlees en producten in olie als de bekende risico’s. Fruit is wel veilig, omdat het veel voedingszuren bevat en de bacterie in die zure omgeving niet groeit.
Voor je groente is de vriezer de veilige route. Kook de groente een paar minuten, spoel hem direct af met koud water en vries hem dan in. Dat heet blancheren. Daarna bewaar je groente tot 12 maanden in de diepvries. Zonder blancheren blijft hij maar enkele weken goed. Wil je zo weinig mogelijk lucht in de verpakking, dan kun je de groente ook vacuüm verpakken voor de vriezer.
Wat je nodig hebt om fruit te wecken
Een weckpot bestaat uit vier onderdelen, die het Voedingscentrum zo beschrijft:
- een glazen pot
- een rubberen ring, de weckring, die tussen pot en deksel komt
- een deksel
- een metalen beugel die het deksel op zijn plek houdt
Verder heb je soda nodig voor het schoonmaken en een pan of weckketel waarin je potten passen.
Stappenplan voor fruit wecken
- Maak potten, ringen en deksels schoon met heet sodawater: 1 eetlepel soda op 1 liter water. Spoel alles na met schoon, heet water en laat het omgekeerd uitlekken op een schone theedoek. In plaats daarvan kun je potten, ringen en deksels ook minstens 5 minuten uitkoken in goed borrelend water.
- Was het fruit, snijd het in stukken en vul de pot.
- Veeg de rand schoon, leg de ring en het deksel erop en zet de beugel vast.
- Verhit de potten in de pan of weckketel. De hitte doodt de meeste micro-organismen en verdrijft de lucht boven in de pot. Hoe lang en hoe heet hangt af van het fruit: volg daarvoor je recept of de handleiding van je weckketel.
- Laat de potten helemaal afkoelen. Pas dan zit er nauwelijks lucht meer in.
- Haal de beugel eraf als de pot koud is. Blijft het deksel daarna vastzitten, dan is de pot afgesloten. Zet de soort fruit en de datum op de pot. Met eigen etiketten zie je in één oogopslag welke pot het oudst is.
Wat je beter niet weckt
Voor drie soorten producten geeft het Voedingscentrum een ander advies:
- Groente: blancheer en vries hem in.
- Vlees: ook dat weck je thuis niet.
- Zelfgemaakte producten in olie, zoals knoflook of kruiden in olie en pesto: bewaar die maximaal 4 dagen in de koelkast bij 4 °C.
Fermenteren is een andere methode dan wecken: daar doen bacteriën en gisten het werk, niet de hitte.
Hoe lang geweckt fruit goed blijft
|
Wat |
Hoe lang |
Zo zie je dat het niet meer goed is |
|
Gesloten pot geweckt fruit |
Vaak langere tijd, zegt het Voedingscentrum. Zet de datum op de pot en eet de oudste eerst. |
Het deksel gaat zonder moeite los. Ook verkleurde, beschimmelde of troebele inhoud eet je niet. |
|
Geopende pot fruit |
4 tot 7 dagen in de koelkast, het advies van het Voedingscentrum voor een geopende pot vruchten op siroop |
De vruchten zijn verkleurd, beschimmeld of troebel |
Een pot uit de winkel die ongeopend bol staat, gooi je volgens het Voedingscentrum weg. Bij een weckpot is het deksel het teken: gaat dat zonder moeite los, dan was de pot niet afgesloten en eet je de inhoud niet.



