Rauwe honing is honing die de imker na de oogst alleen ontzegelt, uit de raat slingert en grof zeeft. Hij warmt de honing niet op en filtert hem niet fijn. Er gaat ook niets bij, want volgens de Europese honingrichtlijn mag niemand iets aan honing toevoegen. Wat je misschien niet verwacht: “rauw” is geen beschermde term. Het Warenwetbesluit honing kent wel raathoning, slingerhoning en bakkershoning, maar geen rauwe honing.
Wat de imker met rauwe honing doet en wat niet
Bijen sluiten elke raatcel af met een wasdekseltje zodra de honing rijp is. De imker haalt die dekseltjes weg, slingert de honing uit de raat en zeeft hem daarna. De honingrichtlijn noemt dat slingerhoning: honing die uit ontzegelde raten zonder broed is geslingerd. Bij rauwe honing stopt het daar: na het zeven gaat de honing in de pot.
Het verschil met veel andere honing zit in de warmte. Voor alle honing behalve bakkershoning verbiedt de richtlijn al verhitting waarbij de natuurlijke enzymen kapotgaan of grotendeels inactief worden. Rauw belooft meer: dat de imker de honing na het slingeren helemaal niet opwarmde, ook niet licht om hem vloeibaar te maken of makkelijker af te vullen.
Wordt rauwe honing na een tijdje vast, dan is dat normaal: honing kan op den duur kristalliseren. De richtlijn rekent vloeibare en gekristalliseerde honing allebei gewoon tot honing. Wil je honing die nog minder bewerkt is, kies dan raathoning: die zit nog in de raten die de bijen kort tevoren zelf bouwden. Je eet hem met de was erbij.
Rauwe, onbewerkte en echte honing
Honing is volgens de Europese definitie een natuurlijke zoete stof die honingbijen maken van nectar of van honingdauw, de zoete afscheiding van planten of van plantensapzuigende insecten. De bijen mengen die grondstof met eigen stoffen, dikken hem in en laten hem rijpen in de raat. Een imker of verpakker mag er niets aan toevoegen: geen suiker, geen aroma en geen kleurstof. Dat staat in de vragen en antwoorden van de Europese Commissie over honingfraude.
Onbewerkte honing is in de praktijk een ander woord voor rauwe honing. Beide woorden gaan over de verwerking na de oogst en geen van beide staat als benaming in het Warenwetbesluit. Je vertrouwt dus op wat de imker of de verkoper erover zegt.
Echte honing gaat over iets anders: zit er alleen honing in de pot of honing aangelengd met suikersiroop? Ook bijen suikerwater voeren tijdens de hoofddracht past niet binnen de definitie, schrijft de Europese Commissie. Een pot met “rauw” op het etiket is dus niet automatisch echte honing.
|
Term |
Waar het over gaat |
Wettelijke benaming? |
|
Rauwe honing |
Niet opgewarmd en niet fijn gefilterd na de oogst |
Nee |
|
Onbewerkte honing |
Hetzelfde als rauw, ander woord |
Nee |
|
Echte honing |
Alleen honing, zonder suikersiroop of andere toevoegingen |
Nee, maar alleen zuivere honing mag “honing” heten |
|
Raathoning |
Honing die nog in de raat zit |
Ja |
|
Slingerhoning |
Honing die met een slinger uit de raat is gehaald |
Ja |
|
Gefilterde honing |
Fijn gefilterd, een groot deel van het stuifmeel is eruit |
Ja |
Is rauwe honing gezond?
Rauwe honing is vooral suiker. Eén eetlepel van 20 gram levert 64 kilocalorieën en 16 gram suikers, meldt het Voedingscentrum over de voedingswaarde van honing. Je lichaam verwerkt honing op dezelfde manier als kristalsuiker. Er zitten wel mineralen, vitamines en eiwit in, maar te weinig om bij te dragen aan wat je nodig hebt. Dat staat op de pagina over suiker van het Voedingscentrum.
Bij keelpijn of kriebelhoest pakken veel mensen honing in de thee. De Europese voedselautoriteit EFSA heeft geen gezondheidsclaim over honing goedgekeurd, dus op een pot mag niets staan over je keel. Er zijn wel aanwijzingen dat honing kan helpen bij hoest bij kinderen, schrijft het Voedingscentrum op dezelfde pagina. Dat honing een natuurproduct is, maakt hem niet gezonder dan suiker. Natuurlijk en gezond vallen ook bij duurzaam eten lang niet altijd samen.
Geef kinderen jonger dan 1 jaar nooit honing, ook geen rauwe. Honing kan een bacterie bevatten waar baby’s erg ziek van worden, waarschuwt het Voedingscentrum bij eten voor baby’s.
Nephoning en waarom het etiket telt
Honing is een geliefd doelwit voor fraude, omdat suikersiroop veel goedkoper is. Geïmporteerde honing kostte in 2021 gemiddeld 2,17 euro per kilo, siroop van rijst 40 tot 60 cent. In een Europese controleactie in 2021 en 2022 namen inspecteurs aan de EU-grens 320 monsters van geïmporteerde honing. Bij 46 procent vonden onderzoekers aanwijzingen voor toegevoegde suikers, meldt de Europese Commissie. Volgens de Commissie kun je als consument zo’n vervalsing zelf niet vaststellen.
Het etiket helpt wel. Sinds medio 2026 gelden nieuwe Europese regels voor de herkomst: bij een mengsel staan de landen van herkomst op volgorde van hun aandeel, met het percentage per land, schrijft de Europese Commissie. Komt de honing uit meer dan vier landen, dan mag een verpakker in Nederland volstaan met het percentage van de vier grootste. Voorwaarde is dat die vier samen meer dan de helft van de pot vullen. Dat staat in artikel 6 van het Warenwetbesluit honing, dat geldt vanaf 14 juni 2026. Potten die vóór die datum al een etiket hadden, mag een winkel nog uitverkopen. Oude etiketten zie je dus voorlopig nog in het schap.
Rauwe honing in een duurzaam eetpatroon
Koop je rauwe honing rechtstreeks bij een imker, dan weet je wie hem oogstte en waar de kasten staan. Dat sluit aan bij boodschappen doen bij de boer: een korte keten waarin je je vragen aan de maker zelf stelt. Vraag de imker of hij de honing opwarmt en hoe fijn hij zeeft, want op die twee punten zit het verschil tussen rauw en gewoon.
Rauw en biologisch zijn twee verschillende beloftes. Rauw gaat over wat er na de oogst met de honing gebeurt, biologische producten gaan over de manier van produceren. Biologisch is een wettelijk beschermde term waar Skal in Nederland toezicht op houdt, rauw niet. Zoek je zekerheid over de productiewijze, kijk dan naar een van de keurmerken voor duurzaam eten in plaats van naar het woord rauw.
Honing blijft ook in een duurzaam eetpatroon een zoetmiddel. Het advies van het Voedingscentrum voor suikers geldt hier ook: niet te veel en niet te vaak.
Rauwe honing herkennen in de winkel
In de winkel heb je alleen de pot en het etiket. Let op deze zes punten:
- De benaming: raathoning en slingerhoning zijn wettelijke namen die iets zeggen over de oogst. Staat er bakkershoning, dan koop je een lagere kwaliteit.
- Gefilterde honing: staat dat op het etiket, dan is een groot deel van het stuifmeel eruit gehaald. Dat is het tegenovergestelde van rauw.
- De herkomst: één land of bij een mengsel alle landen met hun percentage. Staat er een imker of streek op, dan weet je precies waar de pot vandaan komt.
- Het woord rauw of onbewerkt: zonder naam van de imker of uitleg over de verwerking is het een claim zonder wettelijke inhoud.
- Vaste honing: kristallisatie hoort bij honing en is geen teken van bederf.
- De prijs: de Europese Commissie raadt aan op te letten bij prijzen die te mooi zijn om waar te zijn.
Twijfel je bij een kraam of een boerderijwinkel, stel dan twee vragen: heeft deze honing warmte gehad en waar staan de kasten? Krijg je daar geen duidelijk antwoord op, kies dan een andere pot.
